على ربانى گلپايگانى

174

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنان را - با داشتن چنان صفاتى - عالمان و حكيمانى دانست كه مقامى نزديك به مقام نبوت دارند . آنگاه فرمود : اگر در گفتار خود راستگو هستيد ، بنايى را كه در آن سكونت نمىكنيد ، نسازيد ، مال و ثروتى را كه به آن نياز نداريد ، اندوخته نكنيد ، و از مخالفت با پروردگارى كه به سوى او باز خواهيد گشت ، بپرهيزيد . « 1 » توجه به ذومراتب بودن ايمان مىتواند راهگشاى مسلمانان در معاشرت با يكديگر و تضمين كننده‌ى وحدت امت اسلامى باشد ، زيرا هرگاه نخستين مرتبه‌ى ايمان ملاك و موضوع اجراى احكام اسلامى در زندگى دنيوى است ، نبايد پيروان مذاهب اسلامى يكديگر را تكفير كنند . قرآن كريم مىفرمايد : وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً « 2 » در پايان اين بحث يادآور مىشويم : واژه‌ى اسلام در كاربردهاى فقهى و كلامى غالبا به معنى اقرار به شهادتين است ، هرچند با اذعان و اعتقاد قلبى همراه نباشد ، و نتيجه‌ى آن همان است كه بر مرتبه‌ى نخست ايمان مترتب مىشود . يعنى احكام ظاهرى اسلام . بديهى است ، چنين اسلامى در آخرت نجات بخش نخواهد بود . ولى كاربرد ديگر اسلام ، تسليم و انقياد درونى است . در اين صورت معادل ايمان و مراتب آن خواهد بود . « 3 »

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . نساء / 94 . ( 3 ) . بحار الانوار : 69 / 127 - 128 .